Trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp hiện nay, các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chiến lược “diễn biến hòa bình”, lợi dụng vấn đề “dân chủ”, “nhân quyền”, “tự do ngôn luận” để chống phá Đảng, Nhà nước Việt Nam. Một trong những thủ đoạn tinh vi và nguy hiểm của chúng là bôi nhọ, xuyên tạc vai trò, hình ảnh các lực lượng chức năng, trong đó có lực lượng dân phòng – một thành tố quan trọng trong nền an ninh nhân dân và quốc phòng toàn dân.

Gần đây, tổ chức phản động “Việt Tân” đã đăng tải một bài viết đầy ác ý, mô tả lực lượng dân phòng như những công cụ mù quáng, bị lợi dụng, thậm chí là “lá chắn” trong các hoạt động cưỡng chế, đàn áp. Những lời lẽ đầy ngụy biện và ác cảm không chỉ xúc phạm danh dự, phẩm chất của lực lượng này mà còn nhằm kích động tâm lý hoài nghi, chia rẽ giữa nhân dân và chính quyền, giữa các lực lượng bảo vệ an ninh với cộng đồng dân cư.

Việc phân tích và phản bác luận điệu sai trái của các thế lực thù địch, đồng thời làm rõ vai trò quan trọng của lực lượng dân phòng là việc làm cần thiết nhằm bảo vệ những người bảo vệ bình yên ở cơ sở trong bối cảnh hiện nay.

Trong bài viết đầy tính xuyên tạc của tổ chức phản động “Việt Tân”, hình ảnh lực lượng dân phòng bị bóp méo một cách có chủ ý khi họ mô tả lực lượng dân phòng là “những người quá tuổi lao động” và “bị khoác lên chiếc áo tự vệ” như thể đây là những người bị ép buộc, bị lợi dụng, không còn giá trị trong xã hội. Đây không chỉ là một sự đánh tráo bản chất mang tính định kiến, mà còn là đòn công kích nhằm phá hoại nền tảng vững chắc của hệ thống bảo vệ an ninh cơ sở ở Việt Nam.

Việc nhiều thành viên trong lực lượng dân phòng đã qua tuổi lao động không phải là một điều tiêu cực như luận điệu xuyên tạc cố tình gợi ý. Ngược lại, đây là biểu hiện của sự phát huy vốn sống, kinh nghiệm thực tiễn và uy tín xã hội – những giá trị mà không phải ai trẻ tuổi cũng có được. Thực tiễn tại nhiều địa phương trên cả nước đã cho thấy, các tổ dân phòng có người lớn tuổi tham gia thường được tín nhiệm trong việc giải quyết mâu thuẫn dân sự, xung đột nhỏ, ngăn ngừa vi phạm. Họ là “tai mắt của nhân dân”, là người hiểu rõ từng ngõ ngách, từng hoàn cảnh hộ dân trong khu vực, từ đó phối hợp hiệu quả với công an và chính quyền cơ sở trong giữ gìn an ninh trật tự. Do đó, việc mô tả dân phòng là “người quá tuổi lao động” với hàm ý miệt thị hay hạ thấp giá trị đóng góp là một cách diễn đạt sai lệch, không tôn trọng vai trò của người cao tuổi trong đời sống cộng đồng, đồng thời vô tình phủ nhận cả truyền thống “kính lão đắc thọ” – một giá trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

Mặt khác, luận điểm trong bài viết của Việt Tân cho rằng dân phòng “bị khoác lên chiếc áo tự vệ” là một cách dùng ngôn từ mang tính áp đặt và vu khống, tạo cảm giác rằng người dân bị cưỡng ép, bị đưa vào một vị trí không mong muốn. Đây là sự xuyên tạc trắng trợn tính chất tự nguyện, chủ động và danh dự của những người tham gia lực lượng dân phòng. Thực tế, lực lượng dân phòng không hình thành một cách áp đặt từ trên xuống mà được thành lập dựa trên nguyên tắc dân chủ, tự nguyện, có sự giới thiệu của cộng đồng và xét chọn của chính quyền địa phương. Những người tham gia dân phòng thường là những cá nhân có uy tín, tâm huyết. Việc họ khoác lên người chiếc áo dân phòng là biểu tượng của niềm tin cộng đồng, của ý thức trách nhiệm công dân trong hệ thống chính trị Việt Nam, thể hiện sinh động phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. 

Một trong những luận điệu nguy hiểm được “Việt Tân” tung ra đó là cho rằng lực lượng dân phòng bị “đẩy ra tuyến đầu” để làm “lá chắn” trong các hoạt động cưỡng chế, trấn áp. Đây là một cách sử dụng ngôn từ khiêu khích nhằm tạo ra ấn tượng rằng dân phòng là “công cụ đàn áp” của chính quyền, đồng thời làm dấy lên tâm lý bất bình trong dư luận.

Thực tế hoàn toàn trái ngược với cách mô tả phiến diện ấy. Trong các tình huống phức tạp về an ninh trật tự như cưỡng chế, giải tỏa, xử lý vi phạm pháp luật…, lực lượng dân phòng không bao giờ hoạt động độc lập, càng không giữ vai trò chủ đạo. Họ chỉ tham gia với tư cách hỗ trợ, dưới sự chỉ đạo và phối hợp chặt chẽ với công an, chính quyền địa phương. Vai trò của họ là giữ gìn trật tự, nhắc nhở người dân chấp hành quy định, hỗ trợ về hậu cần, không có thẩm quyền cưỡng chế hay sử dụng bất kỳ biện pháp cưỡng bức nào.

Thực tiễn tại nhiều địa phương cho thấy, sự hiện diện của dân phòng – những người gần gũi với cộng đồng – thường giúp làm dịu căng thẳng, tạo điều kiện cho việc tuyên truyền, giải thích chính sách một cách mềm dẻo và hiệu quả hơn. Họ không phải là “lá chắn”, mà là cầu nối để giải quyết các tình huống nhạy cảm bằng hình thức đối thoại, thuyết phục thay vì đối đầu. Bởi vậy, việc cố tình gán cho dân phòng vai trò “đỡ đạn” hay “đứng tuyến đầu đàn áp” không chỉ là sự bịa đặt, mà còn là một thủ đoạn thâm độc nhằm kích động tâm lý phản kháng trong xã hội, đẩy người dân đối lập với chính quyền.

Tiếp nối thủ đoạn đánh vào hình ảnh, bài viết của “Việt Tân” cho rằng dân phòng chỉ nhận được “khoản hỗ trợ còm cõi”, không có bảo hiểm, không có lương hưu, và tất cả những gì họ nhận được là “ảo tưởng vinh dự”. Luận điệu này thể hiện rõ sự khinh miệt đối với những người lao động tình nguyện và bóp méo cả chính sách hiện hành của Nhà nước Việt Nam.

Trước hết, cần khẳng định rằng dân phòng là lực lượng không chuyên trách, hoạt động bán thời gian và mang tính tự nguyện. Họ không thuộc diện được hưởng các chế độ chính quy như cán bộ, công chức, viên chức. Tuy nhiên, họ vẫn được Nhà nước hỗ trợ đầy đủ bằng chế độ phụ cấp, trang bị phương tiện, hỗ trợ bảo hiểm tai nạn và công vụ. Bên cạnh đó, họ còn được tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ, được cấp bảo hộ lao động khi làm nhiệm vụ. Việc “không có lương hưu” là hoàn toàn phù hợp với tính chất lực lượng và thời gian tham gia không liên tục. Quan trọng hơn, động cơ của người tham gia dân phòng không xuất phát từ lợi ích vật chất, mà là tinh thần trách nhiệm, sự tự nguyện, ý thức công dân đối với cộng đồng và xã hội.

Việc “Việt Tân” cố tình quy kết họ bị “bóc lột” và sống trong “ảo tưởng vinh dự” là một sự xúc phạm nặng nề đến danh dự và phẩm giá của hàng trăm nghìn người dân phòng đang ngày đêm thầm lặng góp phần giữ gìn an ninh cơ sở – nơi mà lực lượng công an không thể bao phủ toàn bộ. Đây là cách nhìn lệch lạc, lấy giá trị vật chất làm thước đo duy nhất cho mọi hành vi xã hội, phản ánh sự vô cảm với những người sống vì cộng đồng.

Thủ đoạn này càng trở nên nguy hiểm trong bối cảnh thông tin trên mạng xã hội có thể lan truyền nhanh và thiếu kiểm chứng, rất dễ khiến một số người nhẹ dạ cả tin rơi vào cái bẫy truyền thông tâm lý mà các thế lực thù địch giăng ra.

Các luận điệu xuyên tạc lực lượng dân phòng không đơn thuần là những lời bình luận ác ý, mà là sản phẩm có tính toán trong một chiến lược truyền thông phản động đầy nguy hiểm. Thông qua việc bôi nhọ hình ảnh những người trực tiếp làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự cơ sở, các thế lực thù địch, tiêu biểu như tổ chức “Việt Tân”, không chỉ công kích một lực lượng cụ thể mà còn nhắm đến những mục tiêu chính trị lớn hơn: phá hoại niềm tin của nhân dân, phủ nhận vai trò của hệ thống chính trị, và từng bước làm rạn nứt khối đại đoàn kết toàn dân. Việc nhận diện và phản bác các luận điệu ấy không chỉ là nhiệm vụ của riêng các cơ quan chức năng, mà là trách nhiệm của toàn xã hội, đặc biệt là của giới học thuật, báo chí và những người có trách nhiệm bảo vệ nền tảng tư tưởng, ổn định quốc gia.

Cần phải thấy rõ rằng, lực lượng dân phòng là một mắt xích không thể thiếu trong giữ gìn an ninh trật tự ở cơ sở. Trong hệ thống tổ chức bảo vệ an ninh quốc gia, lực lượng dân phòng là một cấu phần có tính chiến lược trong việc đảm bảo trật tự an toàn xã hội từ gốc – tại các thôn, bản, khu dân cư, tổ dân phố. Đây là lực lượng gần dân, sát dân, hiểu dân, và cũng chính là những người dân gắn bó mật thiết với cộng đồng, góp phần duy trì sự ổn định, bình yên cho từng ngõ xóm.

Lực lượng dân phòng không phải là một tổ chức tự phát hay hoạt động ngoài khuôn khổ pháp luật như một số luận điệu xuyên tạc đã cố tình gán ghép. Trái lại, đây là lực lượng được pháp luật quy định cụ thể, có vị trí rõ ràng trong hệ thống chính trị và hành chính địa phương: Luật Dân quân tự vệ năm 2019 khẳng định vị trí, chức năng, nguyên tắc tổ chức và hoạt động của lực lượng dân phòng như một bộ phận hỗ trợ trong xây dựng nền quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân; Nghị định số 112/2021/NĐ-CP quy định chi tiết về tổ chức, quản lý, chế độ chính sách đối với lực lượng dân phòng trong tình hình mới; Thông tư liên tịch số 09/2013/TTLT-BCA-BQP-BLĐTBXH-BTC hướng dẫn cụ thể về chế độ trang bị, đào tạo, bảo hộ lao động cho lực lượng dân phòng; Nghị quyết Trung ương 8 khóa XI về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, trong đó dân phòng là lực lượng nòng cốt ở cơ sở. Sự tồn tại và hoạt động của lực lượng dân phòng là hoàn toàn hợp hiến, hợp pháp, được thiết kế phù hợp với đặc thù mô hình quản trị cộng đồng tại Việt Nam.
Lực lượng dân phòng là lực lượng tích cực trong giữ gìn an ninh trật tự và phòng chống tội phạm, là lực lượng thường xuyên hiện diện tại địa bàn dân cư. Lực lượng này đóng vai trò hỗ trợ đắc lực cho công an cấp xã trong việc phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật, đặc biệt là tại các vùng sâu, vùng xa, khu vực có tình hình an ninh trật tự phức tạp. Nhiều mô hình như “Tổ dân phòng tự quản”, “Tổ dân phòng tuần tra nhân dân”, “Cụm dân cư an toàn”... đã được triển khai hiệu quả ở các địa phương, giúp giảm tỷ lệ tội phạm và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng. Chính lực lượng này đã góp phần phát hiện hàng nghìn vụ vi phạm nhỏ ngay tại địa phương, ngăn chặn kịp thời các hành vi tụ tập trái phép, gây rối trật tự công cộng, bảo vệ an toàn khu dân cư cả ban ngày lẫn ban đêm.

Không chỉ đảm nhiệm chức năng giữ gìn trật tự an ninh, lực lượng dân phòng còn đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong công tác phòng chống thiên tai, cứu hộ cứu nạn và ứng phó với các tình huống khẩn cấp. Dân phòng cũng là lực lượng đầu tiên có mặt, tham gia sơ tán dân, hỗ trợ lực lượng chuyên trách bảo vệ tính mạng và tài sản nhân dân.

Khác với các lực lượng chính quy mang tính chuyên nghiệp và kỷ luật cao, dân phòng là những người sống cùng địa bàn dân cư, hiểu rõ đặc điểm, hoàn cảnh từng hộ gia đình, từng cá nhân. Điều này giúp họ có lợi thế đặc biệt trong việc phòng ngừa xung đột xã hội ngay từ khi mới manh nha. Họ không chỉ giữ gìn an ninh, mà còn đóng vai trò như những “người hòa giải cơ sở”, góp phần hàn gắn mối quan hệ làng xóm, giải quyết mâu thuẫn cá nhân, gia đình bằng phương pháp mềm dẻo, tình cảm và gần gũi – điều mà các lực lượng khác rất khó thực hiện. Đây cũng là lý do vì sao dân phòng được xem là “tai mắt của nhân dân”, là cầu nối giữa chính quyền với nhân dân.
Bài viết của tổ chức “Việt Tân” không phải là một sự phê bình thiện chí mà là sản phẩm của âm mưu kích động, chia rẽ, lật đổ. Những luận điệu xuyên tạc về lực lượng dân phòng là vô căn cứ, phi lý và mang động cơ thù địch. Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn ghi nhận, trân trọng sự đóng góp của lực lượng dân phòng – những người lặng thầm giữ gìn sự bình yên cho từng ngõ xóm, khu phố. Việc bảo vệ họ cũng chính là bảo vệ nền an ninh nhân dân, bảo vệ thể chế, bảo vệ sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước.