Quán triệt quan điểm của Đảng về phát triển kinh tế nhà nước và sự vận dụng thực tiễn tại tỉnh Phú Thọ
Phát triển kinh tế nhà nước không chỉ là một chủ trương kinh tế đơn thuần mà còn là sợi chỉ đỏ xuyên suốt trong đường lối đổi mới của Đảng ta. Trong mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, kinh tế nhà nước giữ vai trò chủ đạo, là công cụ điều tiết vĩ mô, là lực lượng nòng cốt để Nhà nước dẫn dắt, định hướng và thúc đẩy các thành phần kinh tế khác cùng phát triển.
Sự ra đời của Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng về mặt tư duy lý luận và thực tiễn. Nghị quyết không chỉ tái khẳng định vị thế chiến lược của kinh tế nhà nước mà còn xác lập những tầm nhìn mới, phù hợp với bối cảnh thế giới và trong nước đang có nhiều biến động sâu sắc.
Nhằm cụ thể hóa các quan điểm chỉ đạo của Trung ương vào điều kiện đặc thù của địa phương, ngày 25/02/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phú Thọ đã ban hành Kế hoạch số 30-KH/TU. Đây được xem là "kim chỉ nam" cho các cấp ủy Đảng, chính quyền và doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh trong việc cơ cấu lại, đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động của các nguồn lực công. Việc nghiên cứu sâu và triển khai quyết liệt Kế hoạch số 30-KH/TU tại Phú Thọ hiện nay mang ý nghĩa kép:
Thứ nhất, về mặt chính trị: Đây là thước đo sự thống nhất giữa ý chí và hành động của Đảng bộ tỉnh trong việc thực hiện đường lối của Đảng, góp phần củng cố nền tảng kinh tế của chế độ.
Thứ hai, về mặt thực tiễn: Đây là yêu cầu khách quan để tỉnh Phú Thọ khơi thông các "điểm nghẽn" về nguồn lực, từ đất đai, tài sản công đến hạ tầng chiến lược, tạo ra xung lực mới để bứt phá, vươn mình mạnh mẽ trong "Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc".
Mục tiêu và tầm nhìn phát triển kinh tế nhà nước tại Phú Thọ: Từ tư duy đột phá đến hành động chiến lược
Việc xác định mục tiêu và tầm nhìn trong Kế hoạch số 30-KH/TU không chỉ dừng lại ở các con số thống kê, mà là sự cụ thể hóa khát vọng phát triển của Đảng bộ và nhân dân Đất Tổ trong giai đoạn mới.
Trước hết, Tỉnh ủy Phú Thọ xác định "tư duy thông suốt, hành động quyết liệt" là tiền đề cho mọi thắng lợi. Kinh tế nhà nước không chỉ được hiểu là các doanh nghiệp có vốn nhà nước, mà bao hàm cả nguồn lực đất đai, tài nguyên khoáng sản, ngân sách và hệ thống kết cấu hạ tầng công cộng. Xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại hoặc buông lỏng quản lý đối với tài sản công. Gắn trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với hiệu quả sử dụng nguồn lực nhà nước tại địa phương. Đây là yếu tố cốt lõi để bảo đảm kinh tế nhà nước giữ vững vai trò dẫn dắt, mở đường cho các thành phần kinh tế khác cùng bứt phá.
Mục tiêu chiến lược đến năm 2030: Giai đoạn tăng tốc và củng cố nền tảng
Giai đoạn 2026-2030 được xác định là "thời điểm vàng" để Phú Thọ chuyển mình, tập trung vào hai trụ cột chính: Đẩy mạnh công tác quy hoạch, khai thác và sử dụng hiệu quả, bền vững quỹ đất và tài nguyên thiên nhiên. Đây là nguồn lực nội sinh quan trọng nhất để tạo ra vốn mồi cho đầu tư phát triển. Tập trung nguồn lực nhà nước vào các công trình hạ tầng chiến lược, đồng bộ, nhất là hạ tầng giao thông kết nối liên vùng, hạ tầng khu công nghiệp và hạ tầng số, nhằm tạo ra không gian phát triển mới.
Phấn đấu tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn giai đoạn 2026-2030 đạt khoảng 363 nghìn tỷ đồng (tăng mạnh 44% so với giai đoạn 2021-2025). Con số này không chỉ phản ánh quy mô kinh tế ngày càng lớn mạnh mà còn thể hiện năng lực quản lý tài chính công hiệu quả, tạo nguồn lực dồi dào để tái đầu tư cho an sinh xã hội và phát triển bền vững.
Tầm nhìn đến năm 2045: Khẳng định vị thế và sức cạnh tranh toàn diện. Hướng tới dấu mốc 100 năm thành lập nước, Phú Thọ đặt mục tiêu đưa kinh tế nhà nước trở thành nền tảng vững chắc, bảo đảm tính tự chủ chiến lược: Ngân sách địa phương đóng vai trò "đòn bẩy", là lực lượng then chốt để điều tiết kinh tế, hỗ trợ khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã và tạo hệ sinh thái thuận lợi cho đổi mới sáng tạo. Kinh tế nhà nước phải đi đầu trong việc ứng dụng công nghệ, dẫn dắt quá trình chuyển đổi số của tỉnh, từ đó nâng cao năng suất lao động và sức cạnh tranh của nền kinh tế Đất Tổ trên bản đồ kinh tế cả nước. Đến năm 2045, kinh tế nhà nước tại địa phương không chỉ mạnh về quy mô mà phải tinh gọn về bộ máy, hiện đại về quản trị, bảo đảm chủ quyền kinh tế và an ninh quốc phòng trong mọi tình huống.
Hệ thống nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm: Những mắt xích chiến lược
Kế hoạch số 30-KH/TU của Tỉnh ủy Phú Thọ đã định hình một lộ trình đồng bộ, khoa học, tập trung vào việc giải phóng nguồn lực và nâng cao hiệu quả quản trị:
Đột phá trong quản lý đất đai và tài nguyên: Xác định đất đai là nguồn vốn đặc biệt của nền kinh tế, tỉnh đặt mục tiêu hoàn thiện số hóa dữ liệu đất đai vào năm 2026. việc xây dựng "hệ sinh thái dữ liệu số" này không chỉ giúp minh bạch hóa thị trường mà còn tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế tiếp cận đất đai một cách bình đẳng, khách quan. Bên cạnh đó, Phú Thọ thể hiện thái độ kiên quyết thông qua việc rà soát, thu hồi triệt để các diện tích đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích hoặc kém hiệu quả, nhằm trả lại giá trị thực cho nguồn tài nguyên quý giá này.
Hiện đại hóa tài sản kết cấu hạ tầng qua mô hình hợp tác mới: Để giảm áp lực cho ngân sách và tận dụng tư duy quản trị linh hoạt của khu vực tư nhân, tỉnh khuyến khích mạnh mẽ phương thức đối tác công - tư (PPP). Các mô hình như "Lãnh đạo công - Quản trị tư" hay "Đầu tư công - Vận hành tư" sẽ được áp dụng rộng rãi. Đây là giải pháp căn cơ để tối ưu hóa hiệu quả vận hành các công trình hạ tầng chiến lược, từ giao thông, thủy lợi đến hạ tầng khu công nghiệp, đảm bảo tính bền vững và chất lượng dịch vụ công.
Tái cấu trúc và số hóa doanh nghiệp nhà nước: Phú Thọ kiên trì thực hiện lộ trình sắp xếp, cơ cấu lại vốn tại 21 doanh nghiệp trọng điểm. Mục tiêu không chỉ là bảo toàn vốn mà còn là nâng cao năng lực nội sinh thông qua công nghệ. Điểm nhấn đột phá là 100% doanh nghiệp nhà nước phải thực hiện quản trị trên nền tảng số, biến công nghệ trở thành "hệ điều hành" mới để nâng cao năng suất và tính minh bạch. Đồng thời, thúc đẩy 04 ngân hàng thương mại nhà nước trên địa bàn giữ vai trò tiên phong về công nghệ tài chính (Fintech), đảm bảo năng lực điều tiết và dẫn dắt thị trường tiền tệ địa phương.
Đổi mới mô hình đơn vị sự nghiệp công lập: Tiếp tục đẩy mạnh lộ trình xã hội hóa dịch vụ công theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Đối với các đơn vị đủ điều kiện, tỉnh quyết liệt chuyển đổi sang cơ chế tự chủ hoàn toàn hoặc mô hình Công ty TNHH một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn. Bước đi này nhằm tách bạch chức năng quản lý nhà nước và chức năng cung ứng dịch vụ, tạo động lực cạnh tranh lành mạnh và nâng cao chất lượng phục vụ nhân dân.
Công tác kiểm tra, giám sát: "Thanh bảo kiếm" bảo đảm thực thi
Hiệu quả của Kế hoạch số 30-KH/TU không chỉ nằm ở khâu ban hành mà quyết định ở khâu thực hiện. Tỉnh ủy Phú Thọ xác định kiểm tra, giám sát là khâu then chốt để ngăn chặn thất thoát và trục lợi:
Gắn trách nhiệm với "chế tài" cụ thể: Mọi chỉ tiêu phát triển kinh tế nhà nước đều được cá thể hóa trách nhiệm. Kết quả thực hiện Kế hoạch 30 là tiêu chí cứng để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu cấp ủy và chính quyền địa phương. Tư duy "không có vùng cấm" được quán triệt sâu sắc trong việc xử lý các sai phạm gây lãng phí, thất thoát tài sản công.
Công khai, minh bạch hóa nguồn lực: Thiết lập cơ chế giám sát đa tầng, đặc biệt là việc công khai thông tin các quỹ tài chính ngoài ngân sách. Việc minh bạch hóa giúp nhân dân và các cơ quan chức năng dễ dàng giám sát, đảm bảo mọi đồng vốn của Nhà nước đều được sử dụng đúng mục đích, mang lại giá trị gia tăng cho cộng đồng và sự phát triển bền vững của tỉnh.
Khát vọng bứt phá và trách nhiệm phụng sự trên đất Tổ
Kế hoạch số 30-KH/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy không chỉ đơn thuần là một văn bản triển khai nghiệp vụ, mà thực sự là "kim chỉ nam" chiến lược, thể hiện tầm nhìn và bản lĩnh của Đảng bộ tỉnh Phú Thọ trước những yêu cầu cấp thiết của thời đại. Việc đưa kinh tế nhà nước trở thành động lực then chốt chính là chìa khóa để khơi dậy mọi nguồn lực nội sinh, tạo nền móng vững chắc cho sự phát triển toàn diện.
Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu đầy khát vọng đến năm 2030 và tầm nhìn 2045, đòi hỏi sự vào cuộc với tinh thần tiến công của cả hệ thống chính trị. Đó là sự quyết liệt trong chỉ đạo của các cấp ủy Đảng; sự năng động, sáng tạo trong điều hành của chính quyền và trên hết là sự đồng thuận, tin tưởng của các tầng lớp nhân dân cùng cộng đồng doanh nghiệp.
Với một lộ trình khoa học, các nhóm giải pháp đột phá từ số hóa quản trị đến đổi mới mô hình hợp tác công - tư, chúng ta có quyền tin tưởng rằng: Kinh tế nhà nước trên quê hương Đất Tổ sẽ có những bước chuyển mình mạnh mẽ, mang tính bước ngoặt. Đây chính là tiền đề quan trọng để Phú Thọ không chỉ phát triển bền vững mà còn vươn mình trở thành cực tăng trưởng năng động, kết nối hài hòa giữa vùng Thủ đô Hà Nội với vùng Trung du và miền núi phía Bắc, góp phần xứng đáng vào công cuộc đổi mới và phát triển chung của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ Chính trị (2026), Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 06/01/2026 về phát triển kinh tế nhà nước.
2. Tỉnh ủy Phú Thọ (2026), Kế hoạch số 30-KH/TU ngày 25/02/2026 về Hành động thực hiện Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.
3. Tỉnh ủy Phú Thọ (2025), Kế hoạch số 28-KH/TU ngày 30/9/2025 về sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước....
ThS. Bùi Đức Dũng - Phó Trưởng phòng Quản lý đào tạo, bồi dưỡng và nghiên cứu khoa học